Mijn drie beste tips voor een gezond voedingspatroon.

Het is je inmiddels misschien opgevallen dat ik als trainer wel erg veel over voeding praat. Soms vraag ik mij wel eens af of ik mijn roeping heb gemist en beter diëtist had kunnen worden. Het mooie van personal training en coaching is dat ik deze twee werelden bij elkaar kan brengen. Naar mijn idee kun je deze ook niet los van elkaar zien. Voor optimalisatie van onze gezondheid hebben we beweging en een gezond voedingspatroon nodig. Als ik zou moeten kiezen tussen een van de twee zou het waarschijnlijk voeding zijn die onze gezondheid in deze moderne wereld het meest beïnvloed.  Gelukkig hoeven we deze keuze niet te maken en kunnen we door middel van training én voeding onze gezondheid verbeteren. 

Er zijn verschillende voedingspatronen die kunnen werken. Persoonlijk zie ik af en toe door de bomen het bos niet meer. Iedere keer als ik denk dat ik het weet, kom ik erachter dat ik nog maar heel weinig weet. Hoe meer we leren over een bepaald onderwerp hoe complexer het vaak wordt. Laat dit je niet tegenhouden om je te verdiepen. We zullen alleen moeten accepteren, dat we niet perfect zijn en niet alles kunnen weten. 

In dit artikel deel ik mijn drie beste tips in de zoektocht naar een voor jouw ideaal voedingspatroon. Ik hoop dat dit je helpt om wat meer houvast te krijgen in deze chaotische wereld van voeding en diëtiek. 

1. Onze relatie met voeding veranderen

We hebben we het vaak over wat we moeten eten, maar in mindere mate kijken we naar de emotie erachter. Waarom eten we een specifiek dieet en is het zo moeilijk om ons voedingspatroon te veranderen? 

Wat in mijn ogen een van de belangrijkste redenen is dat we nu met voedingsgerelateerde gezondheidsproblemen rondlopen; is dat we niet meer eten vanuit overlevingsstrategie (en dus pure functionaliteit). We zijn steeds meer gaan eten met emotionele redenen. Eten moet vooral lekker en gezellig zijn. De enorme welvaart en een overvloed van voeding zorgt er voor dat we ook niet meer hoeven na te denken over de functionaliteit van voeding. Onze natuurlijke instincten worden overschreven door bewerkte en vaak toxische voedingsmiddelen. 

Voeding alleen is niet meer genoeg. Er moet nu een hele beleving omheen gecreëerd worden. Dit zie je gebeuren bij feestdagen en andere speciale aangelegenheden. Bij een film hoort popcorn en bij een kinderfeestje taart. Nu wil ik hier niet de verjaardagstaart van kinderen afpakken, maar mijn punt is dat veel van onze (ongezonde) eetgewoonten op basis van zelfbedachte verhaaltjes zijn ontwikkeld. Het is echter geen vaststaand feit dat er bij een bepaalde gelegenheid een specifiek voedingsmiddel gegeten zou moet worden. Voor mensen die hun gezondheid willen en moeten verbeteren is dit erg relevant. 

Dit is meestal een pijnlijke realisatie voor mensen die voeding gebruiken om beter om te kunnen gaan met de stress van het leven. Voeding kan in deze fungeren als ‘zelfmedicatie’. Bij iemand die afhankelijk is van drugs noemen we dit verslaving, maar als we het hebben over de afhankelijkheid van bepaalde voeding dan is het vooral ‘lekker’ en ‘gezellig’. Er is een dunne lijn tussen de invulling van onze basisbehoefte en destructieve eetgewoonten. Ja, we hebben voeding nodig om te overleven, maar wat we eten kan ons maken of breken. 

‘Maar kan eten dan niet gezond én lekker zijn?’ Natuurlijk kan dat wel! De realiteit is echter dat de meeste ongezonde voedingsmiddelen (lees zwaar bewerkte junkfood) zo worden geproduceerd dat daar geen natuurlijk voedingsmiddel tegenop kan. De lekkerste dingen zijn vaak de meest ongezonde dingen. Deze voedingsmiddelen zorgen ervoor dat onze dopaminelevels door het dak gaan. Dit is hetzelfde effect in ons brein wat mensen ervaren als ze bepaalde drugs gebruiken. Mensen raken verslaafd aan drugs maar voeding blijft ‘lekker’ en ‘gezellig’. 

Ik ben de laatste die voor een ander zou bepalen dat hij of zij verslaafd is aan welk middel dan ook. Maar ik denk dat we bij het verbeteren van onze gezondheid we de dingen moeten zien voor wat ze zijn. Wanneer voeding een middel is geworden om een leegte in jezelf op te vullen, dan zou verslaving de onderliggende drijfveer kunnen zijn. Wanneer dit het geval is en dit je gezondheid op negatieve manier beïnvloed, dan is het goed om dit serieus te nemen. Wanneer we deze destructieve gewoonten blijven zien als zijnde ‘lekker’ en ‘gezellig’ dan is het onmogelijk te veranderen. 

In onze zoektocht naar een gezond voedingspatroon is het belangrijk om erachter te komen wat je persoonlijke drijfveren zijn om bepaalde voeding te eten. Eet je om je emotionele regulatie of voed jij je lichaam om te kunnen genieten van optimale gezondheid? Er is in deze geen goed of fout; het enige is dat we een beeld krijgen van onze persoonlijke intenties. Deze inzichten zorgen ervoor dat er mogelijke oplossingen gecreëerd kunnen worden. 

Ik denk dat het belangrijk is om eerst terug te gaan naar een goede basis. De functie van voeding voor het verbeteren van onze gezondheid staat voorop. Als deze basis is ontwikkeld zul je merken dat een gezond voedingspatroon ook lekker en gezellig kan zijn. Hoe gezonder je gaat leven hoe groter de behoefte wordt dit op allerlei fronten uit te bouwen; zo ook met voeding dus. De uitdaging zit in de mentale weerstand die we voelen wanneer we dingen los moeten laten die onze emotionele regulatie beïnvloeden. De keuze kan ook zijn om ongezond te blijven eten, maar dit kent over het algemeen heel veel negatieve gevolgen. Als je er wel voor kiest om iets te veranderen realiseer je dan goed dat dit proces met ups en downs gaat. Je zult de mindere kanten moeten accepteren om er uiteindelijk sterker uit te komen. De weg van de minste weerstand leidt nergens toe. Je zult obstakels moeten overwinnen om te kunnen groeien als mens. 

2. Kies zoveel mogelijk voor onbewerkte voeding, direct van het land

Zo’n beetje 80% van de schappen in de supermarkt liggen vol met non-voeding. Dit ‘voedsel’ heeft nagenoeg geen voedingswaarde. Dit is het eten dat ons vet, ziek en verslaafd maakt. Om onze gezondheid terug te claimen zullen we moeten kiezen voor zoveel mogelijk onbewerkt voedsel. Dit zijn de boodschappen die je bij binnenkomst van de meeste supermarkten tegenkomt. Groente, fruit, vlees, vis, eieren en zuivel. Voeding die de natuur ons heeft gegeven en wat minimaal bewerkt is.  

We zijn bewoners van deze planeet en onderdeel van de natuur, maar we gedragen ons soms als buitenaardse wezens. We denken overal mee weg te kunnen komen en voor alles een oplossing te kunnen verzinnen, maar als we kijken naar onze eetgewoonten; en de bijkomende fysieke en mentale klachten; lijkt onze gezondheid alleen maar minder te worden. Door voeding als genotsmiddel te zien, ontkoppelen we onszelf van de natuur. Ons verlangen naar een dopamineshot is sterker dan het verlangen naar een kwalitatief goed en gezond leven.

Zwaar bewerkte voeding zal minder snel een verzadigd gevoel geven. Het lichaam vraagt om een bepaalde hoeveelheid energie en nutriënten. Bewerkte voeding geeft meestal veel energie in de vorm van glucose, maar biedt weinig essentiële nutriënten. Dit zorgt ervoor dat we gaan overeten in energie om de behoefte naar essentiële nutriënten te kunnen bevredigen. Voeding dat direct van het land komt heeft een vele male hogere voedingswaarde en komt met een natuurlijke hoeveelheid energie. Met een dieet gericht op onbewerkte voeding is het moeilijk te overeten en dit heeft een positieve invloed op onze gezondheid. 

Nu zie je dat de kwaliteit van onbewerkte voeding steeds meer achteruit is gegaan door methodes te gebruiken om voeding zo snel mogelijk te laten groeien. Dit geldt voor zowel plantaardige als dierlijke voeding. Er is nog een mogelijkheid om meer pure vormen van voeding te verkrijgen, maar dan moet je op zoek naar boeren die nog op traditionele manieren  landbouw bedrijven. Als je portemonnee het toelaat zou dit in mijn ogen altijd de beste optie zijn. Niet alleen voor je persoonlijke gezondheid, maar ook voor de ontwikkeling van deze manier van voedingsproductie. Hoe meer wij als consument vragen om ‘echte’ voeding, hoe meer de markt zich zal bewegen naar duurzamere oplossingen. Duurzaam in de zin van volksgezondheid maar ook milieu technisch. Onbewerkte voeding maakt de mens gezond en dat zal direct invloed hebben op de samenleving en het klimaat.

3. Context is belangrijker dan de laatste dieet hypes

Een specifieke manier van eten kan enorm helpen bij het ontwikkelen en verbeteren van de gezondheid. Helaas zijn de meeste dieet hypes gericht op afvallen. Dit gaat meestal niet over vitaliteit en het opbouwen van spiermassa en kracht. Daarnaast leven we in een tijd waar manieren van eten nu gebaseerd zijn op bepaalde ideologieën in plaats van de functionaliteit. Hierdoor komen we in een situatie terecht waarin het belang van het zorgen voor de wereld belangrijker wordt dan zorg voor onszelf. In mijn ogen zorgt dit op de lange termijn dat we erop achteruit gaan. 

In de zoektocht naar betere gezondheid door middel van voeding is het essentieel om naar de context te kijken. Iemand met veel spiermassa en weinig lichaamsvet kan heel anders eten dan iemand die obese is. De meeste dieet hypes spelen in op de vraag van de consument en die heeft vaak meer te maken met esthetiek en niet zozeer met gezondheid. Dit verkoopt lekker. Wat mensen echt moeten doen om beter te worden is commercieel niet aantrekkelijk en dus blijven we zitten in deze neerwaartse spiraal. 

Er is waarschijnlijk geen specifiek dieet dat voor iedereen werkt. Misschien is het er wel, maar we zullen nooit tot het punt komen dat we daar allemaal in zullen geloven. Dat gezegd hebbende kunnen we wél naar het voedingspatroon op zoek gaan dat bij jou past. Deze keuze zou op basis moeten zijn van wat het beste is voor jouw persoonlijke gezondheid. 

Paleo is in mijn ogen de meest geschikte manier van eten voor het grootst gedeelte van de bevolking. Ik zie paleo als spectrum vanwaar jij je voedingspatroon op kunt bouwen. Waar de ene persoon beter gaat op meer plantaardige voeding en de andere weer beter gaat op dierlijke eiwitten en vetten. De basis is pure voeding direct van het land. Vanuit hier zijn er verschillende manieren om je dieet aan te passen en gaat het vooral om de doelen die je voor ogen hebt. Mijn focus zal altijd liggen op onderhoud en opbouw van spiermassa omdat dit vele gezondheidsvoordelen kent. 

Eerst werken we naar een gezonde basis en daarna kun je gaan spelen met je macro nutriënten (eiwitten,vetten en koolhydraten). Het heeft weinig zin om de laatste dieet hypes te volgen als dit niet past bij waar je nu staat in het leven. Meestal maken deze diëten je problemen op termijn alleen maar erger. Zoals elk dier moeten ook wij op zoek naar een voedingspatroon die geschikt is voor onze ‘soort’. Een populair dieet gaat puur uit van een mechanisme die zorgt dat je kilo’s kwijtraakt, maar heeft niks met vitaliteit te maken. Raak niet verstrikt in de zoektocht naar minder kilo’s, maar ga voor gezondheid. Een gezond voedingspatroon; een met zo min mogelijk bewerkte voeding; zal zorgen voor meer gezondheid en dit zal op termijn altijd resulteren in de ontwikkeling van een normaal lichaamsgewicht. Daarin is het belangrijk dat we los laten van perfectionisme. Waarschijnlijk zijn we allemaal wel gevoelig voor foto’s van topmodellen met een superlichaam. We moeten ons alleen realiseren dat veel genetisch bepaald is en we daarin hebben we allemaal onze genetische grenzen en beperkingen.

Perfectionisme breekt ons op. Het enige wat we kunnen doen is werken aan ons eigen proces, binnen onze mogelijkheden. Sterker worden is een overwinning op zich. Consistentie is de sleutel om op termijn ons lichaam te zien veranderen en beter te worden. Iemand willen worden die je niet kunt zijn is waanzin. Als dit je drijfveer is, dan kan ik je vertellen dat dit de weg is naar teleurstelling en depressie. Kijk altijd naar jezelf! Gebruik anderen voor motivatie of als inspiratie om het beste uit jezelf te halen. 

Genoeg voor deze keer! Ik ben benieuwd wat je van het artikel vond. Laat je me het weten?

Heb je hulp nodig bij het realiseren van je persoonlijke doelstellingen neem dan contact op via onderstaande link.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Mijn naam is Jurriaan de Haas, personal trainer en health coach. In 2006 is mijn trainerscarrière gestart. In 2013 heb ik Movemind opgericht met als doel mensen te helpen bij het optimaliseren van hun fysieke en mentale gezondheid. Tot vandaag de dag doe ik dit nog steeds met veel passie en plezier. Dagelijks leer ik bij door te lezen en te doen. Ik heb het geluk gehad om met honderden mensen te mogen werken. Mijn jarenlange ervaring in combinatie met de wil om te leren, zorgen ervoor dat ik een hoge kwaliteit van begeleiding kan bieden. 

Disclaimer: ik ben geen medisch specialist. Mijn blog is puur bedoeld om mijn ervaringen en gedachten met jullie te delen. Ik noem het filosoferen over gezondheid. Niets van wat er in mijn blog staat beschreven kan als medisch advies worden beschouwd. Raadpleeg altijd een arts bij gezondheidsproblemen.