Ik zeg ja! Buiten mijn werk om heb ik het afgelopen jaar weinig uren in de sportschool doorgebracht. In alle eerlijkheid voelde mijn lichaam gebroken. Na jarenlang krachttraining en het negeren van pijntjes gaf mijn lichaam nu het signaal dat het genoeg was. Ik heb de tijd genomen voor herstel, ontspanning en verdieping—verdieping in beweging, maar ook in mezelf. In dit blog deel ik mijn nieuwe inzichten.
Steeds meer mensen worden zich ervan bewust dat het opbouwen van spiermassa en kracht goed is voor de gezondheid. Zowel mannen als vrouwen komen bij me terecht, specifiek om meer spiermassa op te bouwen, en dit in de context van gezondheid (hoewel esthetiek natuurlijk nog steeds een rol speelt).
Deze verschuiving is enorm belangrijk en zal helpen de samenleving gezonder te maken. Voor mij was spieropbouw altijd een belangrijke drijfveer. Toen ik begon met trainen, was er in de mainstream nog niet veel bekend over de gezondheidsvoordelen van een gezonde hoeveelheid spiermassa.
Mijn beweegredenen waren tweeledig: ik wilde een mooi fysiek en ik hield van de uitdaging. Hoewel ik dacht dat het gezond was om mijn spieren te trainen, kon ik niet precies uitleggen waarom. Nu wordt steeds duidelijker waarom het trainen van je spieren zo belangrijk is, vooral voor de ouder wordende populatie, vanaf je dertigste.
De keerzijde van eendimensionaal trainen
Hoewel het positief is om ons meer te focussen op het opbouwen van spieren, kent die focus ook een keerzijde. Om spiermassa op te bouwen, is de meest efficiënte manier van trainen vaak geïsoleerd en lineair. Dit betekent dat je spieren maximaal moet uitputten met eenvoudige oefeningen zoals leg press, chest press en shoulder press. Hoewel deze manier van trainen toegankelijk is, kan het ook negatieve gevolgen hebben vanwege het eendimensionale principe.
Hoe ouder we worden, hoe minder we bewegen—en met bewegen bedoel ik driedimensionaal bewegen. Kijk naar hoe een kind beweegt en je begrijpt wat ik bedoel. Door de beperkte dynamiek in onze dagelijkse beweegpatronen verliezen we de vrijheid om in de ruimte te bewegen. Dit leidt ertoe dat we vast komen te zitten in eenvoudige, lineaire beweegvormen. Hoewel geïsoleerd en lineair trainen beter is dan op de bank liggen, is het nog beter om meer dynamische beweegvormen aan je trainingsroutine toe te voegen.
Hier ben ik, en vele trainers met mij, de fout ingegaan. We dachten dat zolang we met onze spieren bezig bleven—ook al was dat met simpele krachttraining—we beweeglijk zouden blijven. Maar beweging gaat verder dan spierkracht. Spieren worden vanuit de hersenen aangestuurd, en die hersenen slaan aangeleerde beweegpatronen op, maar vergeten ze ook zodra we ze niet meer gebruiken. Je kunt je spieren dus geïsoleerd blijven trainen, maar dat maakt je niet per se een betere beweger.
Op jongere leeftijd, hoewel dit bij steeds meer jongeren ontbreekt, komt dat multidimensionale bewegen van nature: kruipen, springen, rollen, sprinten, draaien en gooien. Vanaf je twintigste wordt dat doorgaans minder, en zie je dat we steeds meer eendimensionaal gaan bewegen of nauwelijks nog aan beweging toekomen. We verliezen het dynamische, waardoor ons lichaam vast komt te zitten.
Een andere kijk op training
Als we het beste van beide werelden willen ervaren, moeten we anders naar training kijken. Er is niets mis met het opbouwen van spieren in eenvoudige trainingsvormen, maar variatie is noodzakelijk als je beweeglijk wilt blijven. Ik noem het doorgaans een hybride vorm van trainen: train om je spieren te ontwikkelen, maar voeg dingen als rotatie, kruipen en springen toe aan je programma. Mobiliteit is hier het sleutelwoord; het is een combinatie van kracht en flexibiliteit.
Praktische suggesties voor Dertigplussers
Bouw je training niet op met alleen geïsoleerde oefeningen: daag jezelf uit in grotere bewegingsuitslagen, zoals diepe squats.
Vrees niet voor ongemakkelijke houdingen: in het dagelijks leven beweeg je dynamisch. Niet alles hoeft met een rechte rug of met naar achtergetrokken schouderbladen.
Niet statisch rekken voor flexibiliteit: Behandel flexibiliteit als een aspect van krachttraining om je gewrichten te beschermen en blessures te voorkomen.
Focus meer op de manier waarop je beweegt: bewustzijn van je lichaam in beweging is belangrijker dan alleen het tillen van zware gewichten.
Training hoeft geen straf te zijn: Beweging gaat in deze context meer over zachtheid en ruimte vinden in je lijf. Je hoeft jezelf niet drie keer per week af te beulen in de sportschool.
Trainen voor spieropbouw hoeft dus niet te betekenen dat je je bewegelijkheid verliest. Door geïsoleerd trainen te combineren met meer dynamische vormen, creëer je een win-winsituatie voor je gezondheid.
Herken je jezelf hierin? Misschien doe je net als ik al jarenlang aan krachttraining, maar voel je dat er iets ontbreekt? Dynamisch bewegen, zoals een kind dat van nature doet, kan de ontbrekende sleutel zijn in je dagelijkse routine. Benader je routines op een meer speelse wijze en voel wat het met je doet.