Vier dagen niet eten? Je bent gek! Toch heb ik de afgelopen week een meerdaagse vast gedaan. Dat wil zeggen minimaal 24 uur niet eten, maar voor mij betekende het 4 dagen zonder vast voedsel. Het enige wat ik binnenkreeg was water en kruidenthee. In dit blog leg ik uit waarom, en wat er gebeurt in je lichaam.
Het was voor mij alweer een tijd geleden dat ik een meerdaagse (water)vast had gedaan. Mijn eerste ervaring was heel bijzonder en het voelde dat het tijd was om het nog eens te ervaren. Periodiek vasten is voor mij niet zo een opgave, maar een aantal dagen niet eten is toch iets waar je je mentaal op moet voorbereiden. Gelukkig was er een goede vriend die het ook wilde gaan doen, en zo besloot ik met hem mee te doen.
Veel mensen zijn wel bekend met het concept intermittent vasten, waarmee je doorgaans in een bepaalde periode eet en een periode vast. Denk bijvoorbeeld aan de 16/8 methode, waar je 16 uur niet eet en in een tijdsblok van 8 uur wel. Uiteindelijk doet iedereen van nature dagelijks een periode van vasten, maar hoe langer je dit volhoudt hoe meer processen in je lichaam in gang worden gezet die een gunstig effect op je lichaam hebben. Naast het effect op je lichaam, heeft het veelal ook een positief effect op de geestelijke gezondheid.
Dag 1
Uren 0-6: De Overgang
Na je laatste maaltijd begint je lichaam direct met het verteren van voedsel. Dit proces duurt even. Binnen enkele uren worden de energievoorraden uit voeding opgebruikt. Je lichaam gaat vervolgens verder met het afbreken van glycogeen uit de lever, wat een belangrijke energiebron is.
Uren 6-12: De Glycogeenvoorraad
Na ongeveer zes uur zonder voedsel begint je glycogeenvoorraden op te raken. Je lichaam maakt zich voor te bereiden op de volgende fase door insuline niveaus te verlagen, wat leidt tot een toename van vetverbranding. Dit is het moment waarop je je misschien een beetje hongerig begint te voelen.
Uren 12-24: De Eerste Ketose
Bij ongeveer 12 uur vasten begint je lichaam de vetreserves te gebruiken voor energie. Dit proces heet lipolyse, en je lichaam begint ketonen te produceren. Ketonen zijn een efficiënte energiebron, vooral voor de hersenen. Veel mensen ervaren een verhoogde mentale helderheid en focus.
Dag 2: Dieper in het Vasten
Uren 24-36: Ketose en Autofagie
Je lichaam schakelt volledig over op vetverbranding. Dit is het moment waarop de autofagie begint, een proces waarbij je lichaam oude, beschadigde cellen afbreekt en hergebruikt. Dit proces is cruciaal voor de gezondheid en kan helpen tegen de negatieve gevolgen van veroudering en het verbeteren van de algehele gezondheid.
Uren 36-48: Verbeterde Mentale Helderheid
Tijdens deze fase kunnen veel mensen een verhoogde mentale helderheid en creativiteit ervaren, een gevolg van de verhoogde productie van neurotransmitters. Je lichaam blijft ketonen produceren, wat betekent dat je energieniveau vaak stabieler kan zijn dan tijdens het eten.
Dag 3: Diepe Detoxificatie
Uren 48-72: De Voordelen van Autofagie
De autofagie gaat door en kan helpen bij het verwijderen van schadelijke stoffen en verouderde cellen. Dit kan leiden tot een sterker immuunsysteem en een verbeterde celgezondheid. De meeste mensen ervaren nu een gevoel van euforie, wat vaak wordt toegeschreven aan de veranderingen in neurotransmitters.
Uren 72-96: Lichamelijke en Geestelijke Veranderingen
Je blijft in een staat van ketose en veel mensen rapporteren een diepere verbinding met hun lichaam. De mentale helderheid kan op zijn hoogtepunt zijn, en je kunt je creativiteit en probleemoplossend vermogen op een nieuwe manier ervaren.
Dag 4: Bereiken van Stabiliteit
Uren 96-120: Volledige Aanpassing
Je lichaam heeft zich nu volledig aangepast aan het vasten. De vetverbranding is optimaal en je metabolisme kan zelfs een boost krijgen. Veel mensen voelen zich energiek, gefocust en zelfs gelukkig. Dit is het moment waarop je de voordelen van vier dagen vasten echt begint te voelen.
Mijn persoonlijke ervaring
In grote lijnen heb ik het bovengenoemde proces voor mezelf zo ervaren. Af en toe waren er momenten dat ik het echt wel moeilijk had, maar dat waaide weer over. De energie die je krijgt wanneer je volledig in ketose bent is heerlijk. Daarnaast was het fijn om mijn darmen even tot rust te laten komen. Ik voelde een enorme lichamelijke en geestelijke kalmte.
Wat me vooral opviel, is de onrust die ik ervaar met betrekking tot eten. Ik merkte dat ik de eerste dagen enorm met eten bezig was terwijl ik eigenlijk geen honger ervaarde. We zijn met het idee opgevoed dat je altijd een x-aantal maaltijden per dag moet eten, en vaak op gezette tijdstippen. Tijdens het vasten leer je meer op je lichaam te vertrouwen, en dat het niet zo nodig is om je vast te houden aan de gebruikelijke eetgewoontes.
Hoewel er allerlei positieve dingen gebeuren in je lichaam, zijn voor mij de geestelijke effecten belangrijker. Meerdaags vasten maakt je mentaal sterker. Je krijgt vertrouwen in je lichaam en je weet dat als je even zonder eten komt te zitten dat je het aankunt. Vasten is een van de manieren waarmee jij jezelf sterker kunt maken. Waarin het zoeken van comfort je doorgaans zwakker maakt, hebben we dit soort uitdagingen nodig om meer kracht in onszelf te ervaren.
Uitdagingen Tijdens het Vasten
– Honger en Verlangen: In het begin kan de honger overweldigend zijn. Het is belangrijk om jezelf mentaal voor te bereiden op deze uitdaging.
– Vermoeidheid en Prikkelbaarheid: Vooral op de tweede dag kunnen je energieniveaus dalen en kun je je prikkelbaar voelen. Dit is normaal, maar kan moeilijk zijn om mee om te gaan.
– Sociale Druk: Het kan lastig zijn om sociale verplichtingen na te komen waar eten een belangrijke rol speelt. Dit kan leiden tot gevoelens van isolatie.
Voor Wie is Vasten Geschikt?
Wel Vasten:
– Gezonde Volwassenen: Mensen zonder onderliggende gezondheidsproblemen kunnen profiteren van de voordelen van vasten.
Niet Vasten:
– Zwangere of Borstvoeding Gevende Vrouwen: Dit is een periode waarin je lichaam extra voedingsstoffen nodig heeft.
– Mensen met Eetstoornissen: Voor deze groep kan vasten schadelijk zijn en moet het vermeden worden.
– Mensen met Bepaalde Medische Aandoeningen: Personen met diabetes of andere ernstige gezondheidsproblemen moeten altijd hun arts raadplegen voordat ze met vasten beginnen.
Tot slot
Vasten kan een krachtige manier zijn om je lichaam te resetten en gezondheidsvoordelen te ervaren. De eerste vier dagen zijn uitdagend, maar de fysieke en mentale veranderingen die optreden, kunnen zeer lonend zijn. Vergeet niet dat het belangrijk is om goed naar je lichaam te luisteren en professioneel advies in te winnen als je twijfelt over het vasten.
Dit blog is niet bedoeld om medisch advies te geven. Vasten kan een tool zijn die positieve effecten kan hebben op de gezondheid, maar in sommige gevallen kan het ook minder goed zijn voor je lichaam. Het is daarom belangrijk om je te verdiepen in het onderwerp, om vervolgens de overweging te maken.
Heb je ook zo een zin gekregen om niet te eten? Ik hoop dat mijn blog je weer nieuwe inzichten heeft gegeven. Als er vragen zijn met betrekking tot vasten, dan kan je me altijd persoonlijk benaderen; ik help graag! Voor training en coaching ben ik ook beschikbaar.
Als dit waardevol voor je is geweest, dan is het leuk om het met je community te delen; gebruik hiervoor onderstaande links.
Ik ben Jurriaan de Haas, een personal trainer en health coach. Mijn werk als trainer is in 2006 begonnen. In 2013 heb ik Movemind opgericht met het doel om mensen te helpen bij het verbeteren van hun fysieke en mentale gezondheid. Dit is nog steeds iets waar ik heel veel plezier aan beleef. Iedere dag leer ik meer door te lezen, luisteren, kijken en door praktijkervaring. Ik heb het geluk met heel veel mensen samen te mogen werken. Dankzij jarenlange ervaring en de bereidheid elke dag bij te leren, ben ik waar ik nu ben. Ik begeleid mensen die graag een hogere kwaliteit van leven willen, en die fitter en gezonder willen worden.